Jungiaans instituut

Seminar Sjamanisme en filosofie

Let op dit seminar is op VRIJDAG!

Sjamanisme: tussen filosofie en ervaring

De sjamaan bemiddelt tussen boven en beneden. Een toestand van extase stelt hem of haar in staat de gewone bewustzijnstoestand te verruimen of bij te stellen. Voor veel Westerlingen is dit een wonderlijke gedachte. Nuchtere bezinning en een beargumenteerd oordeel voeren de boventoon bij ethische bezinning en professionele besluitvorming. Maar de kilte waar die vaak mee gepaard gaan, als ook de onverminderde vatbaarheid ervan voor fouten en zelfs misbruik, heeft bij velen een hernieuwde belangstelling gewekt voor sjamanisme. Terwijl als bakermat van het sjamanisme in strikte zin vaak Centraal- en Oost-Azië worden genoemd, treffen we het verschijnsel ook aan bij Indianen in de Amerika’s. En trouwens: oude beschrijvingen van profetisme in het Midden-Oosten (Israël en omstreken) of van de pythia in Griekenland doen sterk denken aan het Aziatische sjamanisme.

In dit seminar staan twee zaken centraal: (1) de fenomenologie van het sjamanisme en (2) de filosofische articulatie ervan. Voor de fenomenologie kunnen we vooral terecht bij het werk van Mircea Eliade, de voornaamste 20e-eeuwse onderzoeker en theoreticus van het sjamanisme. Voor de filosofische articulatie zullen we te rade gaan bij het werk van Ludwig Klages (1872-1956). Klages is de enige Westerse filosoof bij wie extatische bewustzijnstoestanden een funderende rol spelen. Doel van het seminar als geheel is het kennismaken met de relevantie van sjamanisme voor niet-sjamaanse culturen. Die relevantie schuilt in de mogelijkheid dat een verschuivende bewustzijnsdrempel mensen verhelderende inzichten kan aanreiken.

Aanbevolen literatuur:

  • Het werk van Mircea Eliade, Ioan Couliano, Jacques Labarrière of Sudhir Kakar.
  • Over Klages zie bijv. Ludwig Klages. Propedeuse van de karakterkunde. Vertaald en ingeleid door Rico Sneller. Antwerpen: Gompel & Svacina, 2021.
  • Felicitas D. Goodman, The Exorcism of Anneliese Michel. Eugene, OR: Resource Publications, 2005 (1981).
  • Carl du Prel, The Philosophy of Mysticism, ed. and introd. James Ellis & Rico Sneller. London: Hermitix Publishing, 2022.

Er is een artikel over Sjamanisme aan de hand van Rico Sneller verschenen in het Eurasian Journal for Religious Studies, zie https://bulletin-religious.kaznu.kz/index.php/relig/article/view/477

Let op: Zet de taal recht in de hoek op Engels !

Datum

24 feb 2023

Tijd

11:00 - 16:00

Kosten

€65,00
Jungiaans instituut

Locatie

Jungiaans instituut
Lankforst 26-10, 6538 GX Nijmegen
Categorie

Organisator

Jungiaans instituut
Telefoon
+31 (0)24 344 00 84
Email
info@jungiaansinstituut.nl
Aanmelden

Speaker

  • Dr. Rico Sneller
    Dr. Rico Sneller

    Rico Sneller (1967) doceerde filosofie en ethiek aan de universiteit Leiden. Hij promoveerde in 1998 cum laude op een dissertatie over Jacques Derrida en de negatieve theologie. Momenteel is hij vicepresident van de academische netwerkorganisatie APGC (https://ap-gc.net), een organisatie die zich inzet voor alternatieve benaderingen van mondiale urgenties (zoals geweld, ongelijkheid, strafwezen, gezondheid enz.). Verder is hij betrokken bij diverse projecten en verbanden rond filosofie en samenleving, zoals Mandeville Academy (een instituut voor hoogbegaafden ten Gouda), de Academische Kring Erasmus (een academische netwerkorganisatie), het Instituut voor Verdrongen Filosofie (dat aandacht vraagt voor vergeten denkers met een grote relevantie voor de psychiatrie), de Jungvereniging en Filosofie Oost West. Momenteel gaat zijn belangstelling vooral uit naar buitengewone bewustzijnstoestanden (waanzin, extase, slaap, dood e.d.) in relatie tot de filosofie en de wijsgerige kritiek op de Verlichting. Met Hans Gerding en Hein van Dongen publiceerde hij Wild Beasts of the Philosophical Desert. Philosophers on Telepathy and Other Exceptional Experiences (Cambridge Scholars 2014). Recent publiceerde hij Perspectives on Synchronicity, Inspiration, and the Soul (Cambridge Scholars 2020).