Voorjaar 2012
IN VERBAND MET ZIEKTE UITGESTELD NIEUWE DATUM VOLGT Z.S.M.
menswording
Drs. Heiko Roelfsema

Ken Uzelve is een opdracht die de mens zich al vanaf de Griekse Oudheid geeft. Het suggereert dat er een Zelf is dat te kennen is. Ook begrippen uit de Oosterse filosofie als het Ware Zelf, Oerzelf of Oorspronkelijk Zelf lijken een min of meer onveranderlijke kern te beschrijven die bepalend is voor onze identiteit.

Een andere kijk op het Zelf is dat Zelf niet een kern is maar een proces. Onze hersenen bouwen volcontinu, bewust maar vooral onbewust, een zelf(beeld) op bestaande uit informatie vanuit het lichaam, de omgeving en ons geheugen.

Gevoelens, ervaringen en ontmoetingen gekoppeld aan (oude) herinneringen klinken als stemmen in een koor dat zingt wie wij zijn. Onze hersenen, waarin geest en lichaam één zijn, rijpen gedurende ons hele leven. We ontwikkelen ons op basis van erfelijke aanleg (genetica), terwijl we worden gevormd door de (culturele) overdracht vanuit de omgeving (memetica).

Wie wij zijn is slechts een momentopname, een korte samenvatting van wie wij in feite gedurende ons gehele leven, ononderbroken, worden.
Deze rijk geïllustreerde lezing beoogt via de verbeelding dit zo ongrijpbare proces van mens- en zelfwording grijpbaar te maken, als leiddraad om ons leven ‘onder woorden te brengen’ en daarmee zicht te krijgen op mogelijkheden van praktische levenskunst.
Een moderne (neuro)filosofische benadering van de menselijke biologie als zoektocht naar ons levensverhaal.


Drs. Heiko Roelfsema
Studeerde biologie/biochemie in Groningen en specialiseerde zich in Rotterdam tot geneticus. Twintig jaar bedrijfsleven, w.o. tien jaar geneesmiddelenonderzoek bij neurologische en psychiatrische patiënten, brachten hem op het pad van zijn nieuwe vak: oplossingsgerichte coaching en counseling die hij nauw laat aansluiten bij zijn passie: filosofie. Sinds 1998 begeleidt hij in zijn praktijk in Ellecom mensen die een wending willen geven aan hun persoonlijk leven, hun werk of hun relatie.


11 DECEMBER  2011
HET OUDE EGYPTE, BAKERMAT VAN HET JONGE CHRISTENDOM
Dr. Tjeu van den Berk

Het Oude Egypte, bakermat van het Jonge Christendom
Dit is de titel van het onlangs verschenen boek van Tjeu van den Berk Niet in het orthodoxe Jeruzalem, het klassieke Athene of het wettische Rome maar in de smeltkroes van het gnostieke Alexandrië ontstonden de grote mythen van het jonge christendom. Daar ontleenden een groep niet-orthodoxe joden, zij het meestal onbewust, hun identiteit aan een drie duizend jaar oude religie. Hebben we ons niet eens afgevraagd waar die typisch on-joodse thema’s vandaan komen in het christendom: een drieëne godheid, een vader die een zoon voortbrengt, een kind dat uit een maagd geboren wordt, god en mens is, sterft, afdaalt in de onderwereld en na drie dagen verrijst?
Voor Jung was het antwoord op deze vragen helder. De eigenlijke ontstaansplek van de christelijke mythen is het Oude Egypte! Op 31 oktober 1934 zegt hij in een seminar: ‘I think the main origin of Christianity is to be found in Egypt.’
Al de archetypische symbolen van het christendom komen niet uit het beeldloze Judea maar uit het beeldrijke Oude Egypte. In dit boek en in zijn voordracht gaat de auteur terug naar de bronnen van de Nijl.  De mythe van Christus is een geschenk van de Nijl!
 

Dr. Tjeu van den Berk
Dr. Tjeu van den Berk (1938) studeerde theologie in Rome, Lyon en Nijmegen. Hij promoveerde op een proefschrift over de Duitse theoloog Bonhoeffer en werkte tot voor kort aan de Katholieke Theologische Universiteit te Utrecht. Van hem verschenen bij Meinema: “Mystagogie, inwijding in het symbolisch bewustzijn” (4e druk), “Het mysterie van de hersenstam, over basisfuncties, psychosomatiek en spiritualiteit” (3de druk), “ Die Zauberflöte, een alchemistische allegorie” (5de druk). Tjeu van den Berk verzorgt colleges op het Jungiaans Instituut



15 JANUARI 2012
DE FILOSOFIE VAN HET ONBEWUSTE
Prof. Dr. H.J. Houthoff

Het onbewuste: een alledaags deel van je leven, dat zich soms aan je opdringt, maar altijd ‘op de achtergrond’ meespeelt. Heel vanzelfsprekend: niet filosofisch, niet levensbeschouwelijk, niet theoretisch, maar gewoon iets waar je niet omheen kunt.
Zo ontplooit de filosofie van het onbewuste zich, laverend tussen de Scylla van denkkaders (filosofische stromingen) en de Charybdis van bespiegelingen (esoterie): op weg naar nieuwe perspectieven die vaag bekend lijken.
Hierop voortbouwend zal ik in dit seminar enkele van de volgende thema’s verder uitwerken:

·         Een biologische basis. Zo’n basis is nodig om het onbewuste te ontdoen van woorden, nodig om stevigheid in jezelf te 
  vinden, en nodig als de collectieve basis van zeer persoonlijke drijfveren en associaties.

·         Relatiepatronen. De dynamiek van het huidige mensbeeld berust op hiërarchische relaties die op onderdelen al lang
  verlaten en wetenschappelijk aanvechtbaar zijn. Valt deze wetenschappelijk wankele basis om, dan bloeit het Jungiaanse
  gedachtegoed op uit stevige biologische principes.

·         Jungiaanse principes en vormen van begeleiding. Intuïtieve bewustwording staat hierbij centraal. Het doorgronden van de
  natuur start en eindigt bij het doorgronden van ‘de natuur’ in jezelf. 

·         De filosofie van het onbewuste, of beter: ‘intuïtionistische filosofie’. Vele filosofische en psychologische begrippen zoals
  ‘ethiek’, ‘vrije wil’, ‘godsbesef’, ‘het Ik en het Zelf’ en ‘dissociatie’ krijgen een aanvullende inhoud als het referentiekader
   verandert.

Prof. Dr. H.J. Houthoff
Hendrik Jan Houthoff (“HJ”, Amsterdam, 1943) studeerde geneeskunde en daarna wiskunde.
Hij deed onderzoek naar de ontwikkeling van de hersenen en promoveerde daarop cum laude,
waarna hij zich specialiseerde in de klinische pathologie. Tot 1989 had hij diverse functies aan
de academische ziekenhuizen en medische faculteiten van de Rijksuniversiteit Groningen en de
Universiteit van Amsterdam, de laatste tien jaar als hoogleraar. In die periode vervulde hij ook
een aantal bestuurlijke functies. Eén daarvan was het voorzitterschap van een landelijk on-line
databestand met patiëntengegevens voor medische specialisten, dat onder zijn leiding tot volledige
landelijke dekking uitgroeide. In 1990 richtte Hendrik Jan een biotech-bedrijf op, Kreatech
Biotechnology BV, dat hij leiding gaf als algemeen en wetenschappelijk directeur. Deze snel
groeiende business-to-business onderneming richt zich op geavanceerde diagnostische producten
voor de medische markt en de farmaceutische industrie. In zijn functies gaf hij leiding aan teams
van medewerkers die deze producten ontwikkelden, patenteerden, produceerden, vermarkten en er
licenties op verkochten. Hendrik Jan is met tussenpozen actief als coach, consultant en interim
manager. Zijn interesse gaat vooral uit naar mensen, als mens en als lid van een groep, die -
als ze later terugkijken op hun werkzaam bestaan - graag ‘de tijd van hun leven’ gehad hadden,
maar zich er nu soms maar moeizaam in schikken.

22 JANuari 2012
DE KRACHT VAN JE EIGEN STEM.
Mevr. Ineke Nelemans en Niels kuijers


In dit seminar gaan we op ontdekkingstocht naar je eigen stem door het zingen van klanken. Via de klank kom je in dialoog met je lichaam en je ziel en maak je contact met je diepste kern en het onbewuste. Je best doen om mooi te zingen maakt plaats voor het ervaren van alle aspecten van je natuurlijke stem, mooi en lelijk, zonder oordeel. Via gerichte vragen en speelse oefeningen word je uitgedaagd onbewuste tegenwerkende patronen te laten varen en je eigen klank toe te laten en bewust waar te nemen. Horen van je persoonlijke geluid en voelen van de trilling in het hele lichaam gaan daarbij hand in hand.
Je komt in een meditatieve toestand waarin zingen moeiteloos wordt en klanken als helend ervaren kunnen worden. Een innerlijke balans komt tot stand. In dit seminar worden klanken gezongen op één toon, ervaring met zingen is niet nodig. De doelgroep bestaat uit mensen die beroepsmatig met hun zangstem of spreekstem werken, amateur zangers, mensen die via hun stem willen werken aan de bewustwording van lichaam en geest en mensen die denken dat ze niet kunnen zingen, maar dat wel graag zouden willen.


Mevr. Ineke Nelemans en Niels Kuijers
Docenten zijn: logopedist Ineke Nelemans en koordirigent Niels Kuijers, die beiden de opleiding tot stemtherapeut aan het ‘Lichtenberger Institut’ in Duitsland hebben gevolgd.     


05 FEBRUARI 2012
ZINGEVING EN SCHEPPENDE KUNST(ENAARS)
Drs. Ko Vos Ph.D.

Hoe brengen scheppende kunstenaars, vrijheid, liefde en eenzaamheid tot expressie? Allereerst is het opmerkelijk dat scheppende kunstenaars inspiraties volgen, die het diepere verborgene van een tijdsgeest tot doorleven brengen. Eveneens dat schoonheid in het werk tot uitdrukking wordt gebracht. Nu en dan is er een hang naar het romantische. Volgens Kant raakt een kunstwerk soms aan het sublieme. Een aantal schilders uit de Renaissance (Leonardo da Vinci, Michelangelo, Carravegio, Bernini, Titaan, Rafaël en ook de Hollandse schilders) hadden drijfveren die ook filosofisch/psychologisch begrepen kunnen worden.

Dichterbij onze tijd kunnen we inzicht krijgen in de dieptepsychologische krachten in het werk van Proust, Baudelaire, Rembrand, Achterberg en anderen. Zowel Freud als Jung verwierven voor een deel hun inzichten bij 19^e en 20^ste eeuwse schrijvers en dichters. Zo beschrijft Proust een absurdistisch liefdesuniversum waarbij herhalingsdrang en masochistisch leed tegenstellingen en paradoxen elkaar afwisselen. De Indiase leermeester Tagote heeft vooral hogere liefde en de zoektocht daarheen in diep rakende teksten verwoord. Bij dit seminar gaat het om het beschouwen van wat het ontvouwen van het verborgene vermag niet zozeer om psychologische duidingen.

19 FEBRUARI 2012
HOE LOOPT HET MET ONS AF?
Drs. Hein Stufkens

Hoe loop het met ons af?

                      Een van de dringendste taken van religie vandaag is:

                      de mensheid zich bewust laten worden van creativiteit,

                      de ‘vreeswekkende kracht van God’,

                      en in mensen alle goede wil ondersteunen om

                      zich in te spannen voor het weer richten van onze vruchtbaarheid                                              

                      op doelen die onze soort waardig zijn

                      en die een zegen zijn voor deze planeet.

                      Dient onze creativiteit leven of de dood?

                                                                               (M.Fox)

Het vraagt veel levenskunst om in het reine te komen met onze sterfelijkheid en onze angst voor de dood. Godsdiensten hebben in de loop der eeuwen op allerlei manieren de mens hoop willen geven op een voortbestaan na dood. Mystici zijn de angst voor de dood echter voorbij.
Zij ervaren dat er in wezen geen geboorte en geen dood is.
En dan is er ook nog die angst voor de totale ondergang, voor het einde van de mensheid en de wereld. Alle speculaties over het jaar 2012 zijn niets anders dan een zoveelste oprisping van de projectie van de menselijke angst voor het einde, en van de menselijke hoop op een nieuwe tijd, op een komend ‘heilsrijk’. Ook vandaag stellen velen weer de bange vraag: ‘Ik heb gehoord dat de ondergang nabij is. Moet ik dat geloven?’
In dit seminar gaat Hein Stufkens in op de vraag hoe het met ons persoonlijk afloopt én op de vraag wat het lot van de aarde en de mensheid is. Om teleurstelling te voorkomen: op beide vragen is zijn antwoord vooral dat we het niet weten…
Maar het denken over deze vragen kan ons wel helpen om met minder angst en meer vertrouwen in het leven te staan. En wellicht vormt het ook een aanzet tot een nieuwe eschatologie: een eschatologie die meer gebaseerd is op ons vermogen tot liefde en vertrouwen dan op onze destructieve visioenen en angsten, meer op scheppen dan op vernietigen.

De grote religieuze genieën van alle tijden roepen ons immers toe: ‘Vrees niet!’

Drs. Hein Stufkens
Drs. Hein Stufkens (1947) deed in 1965 examen Gymnasium en studeerde in 1972 af in de (rechts)filosofie aan de Universiteit van Utrecht. Nadien werkte hij 15 jaar als groepsbegeleider en docent filosofie/levensbeschouwing aan de Sociale Academie te Culemborg. Intussen volgde hij cursussen: Gestalt, Rogers, Freire, Lichaamswerk, Psychosynthese. Ook verdiepte hij zich in oosterse filosofie (Zen-Boeddhisme) en humanistische en Jungiaanse psychologie. Daarnaast publiceerde hij tal van artikelen, gedichten en boeken, hield lezingen en gaf cursussen op het gebied van bewustwording en spirituele groei. Hij werkte mee aan de documentaires “Passions of the soul” (over C.G. Jung), “De smaak van honing” (portret van Erik van Ruysbeek) en de serie “Via Mystica” (over hedendaagse mystici uit verschillende godsdienstige stromingen). Hij schreef o.a.:”Einde van het ik-tijdperk” (De Horstink), “Management voor een Nieuwe Tijd”, “Heimwee naar God”, “Weg van Gnosis”, “Gesprekken over Jung” (Lemniscaat/Rotterdam), gedichtenbundels zoals “Adem Licht” (Luyten/Dabar Aalsmeer), “Het Sacrament van Sophie” (Ankh-Hermes Deventer) en werkte mee aan de bundels “Gnosis, christendom en innerlijke ervaring” en “50 Jaar Nag Hammadi, en nu?”. Hein en zijn vrouw Brigitte hebben in Cadzand een eigen centrum waar ze cursussen en trainingen verzorgen. Hein is als lid van de Raad van Advies verbonden aan het Jungiaans instituut.

04 MAART 2012
ODYSSEES, DE PARADOX VAN DE SLIMME HELD
Drs. Eileen Horvers

In dit seminar wil ik dieper ingaan op de bedoeling, die Homeros met Odysseus heeft gehad in de Ilias en de Odyssee en dat het hem om iets veel wezenlijkers is gegaan dan de beschrijving van het avontuurlijke leven van een slimme held. Dat Odysseus als zodanig gezien wordt is veeleer het resultaat van wat men er in is gaan zien dan van wat Homeros voor ogen heeft gehad. Homeros is een rhapsode, een ingewijde, die heel zuiver heeft aangevoeld en vertolkt, wat er nodig is om tot een vreedzame en evenwichtige samenleving te komen.

In de Ilias laat hij zien door welk een hubris (hoogmoed) en misleidende gedachten de helden verblind worden, die zich allen laten leiden door de godin Eris, tweespalt/twist. In de Odyssee toont hij een uitweg uit deze verblinding en onwetendheid door de held Odysseus een diep transformatieproces te laten doormaken onder leiding van de godin Athena. In dit proces moet hij in het reine komen met de krachtenvelden van liefde en dood in hemzelf en de gevoelens van gecharmeerd en betoverd zijn leren verdiepen tot charisma. Aan de hand van de ontmoeting met Kirkè, Kalypso, zijn moeder Antikleia in de onderwereld, het weerstaan van de lokroep van de Sirenen en Nausikaä kunnen we dit proces volgen. Dit is een bevrijdingsproces, waarin Odysseus zijn onschuld, kracht en zuiverheid hervindt.

Homeros verweeft verschillende inwijdingstradities met elkaar. Volgens Diodorus Siculus is hij een ingewijde in de Egyptische Mysteriën. Hij neemt inderdaad de oude orakelplaats van Zeus-Ammon te Dodona en het oude Orakel van de Doden te Ephyra op in zijn inwijdingsweg. Ik zie echter, dat hij ook de sjamanistische traditie van de Heilige Smeedkunst in zijn vertolking verwerkt, evenals de traditie van de Heilige Boogschutter. Ook Schip, Mast en Zee zijn belangrijke metaforen in zijn werk. Aan de hand van een virtuele reis langs de genoemde plaatsen en onder het genot van Griekse muziek zal mijn verhaal met beelden verlevendigd worden.

Eileen Horvers
Eileen Horvers behaalde de lesbevoegdheid voor maatschappijleer en studeerde af in de Pedagogische
en Andragogische Wetenschappen te Nijmegen. Naar aanleiding van motivatieproblemen bij middelbare
scholieren, kwamen vragen op als: “Wat is leren, hoe leren mensen en hoe vrij is de ‘vrije keus’?”
Opvoeden tot zelfstandigheid werd het motto. Na negen jaar werkzaam geweest te zijn o.a. als docent
peda/psycho, sociale vaardigheden en maatschappijleer, studeerde zij een aantal jaren Latijn, Grieks,
Arabisch, antieke religies en archeologie. Tijdens deze studie gaf ze kunstgeschiedenis aan een privé-
opleiding. Het lesmateriaal ontwikkelde ze zelf en illustreerde dit met dia’s, die ze op haar vele reizen
in het Middellandse Zeegebied maakte. Tegelijkertijd werkte ze als free-lancedocent communicatie op
het Centrum Vakopleiding voor Administratieve Beroepen te Nijmegen. Na vijf jaar allerlei trainingen in
mondeling en schriftelijke communicatie verzorgd te hebben, ontwikkelde zij de cursus ‘Persoonlijke
Effectiviteit op het werk’. Op basis van deze cursus heeft zij drie jaar zelfstandig gewerkt als incompany-
trainer in de non-profit sector. Na anderhalf jaar onbetaald verlof besloot ze aan het Jungiaans instituut de
opleiding tot Jungiaans Filosofisch Therapeut te gaan volgen. Door deze studie kwamen er antwoorden
op haar vragen en zijn haar persoonlijke ontwikkeling, interesses en ervaringen geïntegreerd in het vak-
gebied van de archetypische psychologie. Kennis van de mythologie speelt hierin een belangrijke rol.

18 MAART 2012
EEN SPIRITUEEL MENSBEELD
Prof. Dr. Ko Achterberg

We willen de werkelijkheid van ons leven begrijpen en we willen weten hoe we haar bewust kunnen beïnvloeden. Om te kunnen begrijpen waardoor dingen in ons leven gebeuren zoals ze gebeuren. Om ons leven de loop te kunnen laten nemen die we graag willen dat zij neemt. In het hebben van relaties, het hebben van kinderen, het hebben van werk , in onze lichamelijke en geestelijke gezondheid. Om die werkelijkheid te begrijpen en te kunnen beïnvloeden maken we er in onszelf een beeld van. We noemen dat een wereldbeeld.
We dragen dat beeld in ons. We zijn wie we zijn vanuit het beeld dat we voor onszelf hebben gebouwd over hoe de werkelijkheid in elkaar zit. Zo’n beeld bepaalt wat we wel maar ook wat we niet zien van de werkelijkheid. Zo’n beeld bevat ook de mogelijkheden die we onderkennen om vraagstukken in ons leven aan te pakken. Zo’n wereldbeeld  is van doorslaggevende invloed op ons leven. Het bepaalt hoe we handelen in tijden van voor- en tegenspoed. Hoe we omgaan met geluk, gezondheid en overvloed maar ook met ziekte, verdriet, pijn en eenzaamheid. Je waarneming en interpretatie van de werkelijkheid vinden plaats in de context van je wereldbeeld .Wat niet in je wereldbeeld  zit, kun je ook niet waarnemen. Wat je niet waarneemt kan geen rol spelen in je verdere menings- en oordeelsvorming. Op die meningen en oordelen baseer je je handelen. In dit seminar ga ik in op wat een spiritueel wereldbeeld is en hoe je kunt komen tot een spiritueel leven.

Prof. Dr. Ko Achterberg
In het zoeken naar kennis is er één kernvraag die in vele disciplines terugkeert: ‘wat is de ware aard van de werkelijkheid’. Wetenschappers uit uiteenlopende disciplines zijn op zoek naar het (telkens verschuivende) antwoord. Ik heb me die vraag gesteld in mijn oorspronkelijke vakgebied (Bestuurlijke Informatieverzorging) waar vanuit verschillende disciplines (accountancy, logistiek, kwaliteitsmanagement, etc.) ogenschijnlijk verschillende benaderingen worden toegepast. Ik heb me die vraag ook gesteld inzake het wereldbeeld waarop mijn  dagelijkse doen en laten gefundeerd is. Ik ben opgegroeid vanuit een Newtoniaans-Cartesiaans perspectief op de werkelijkheid. In de loop van vele jaren en vele trainingen en coachingsessies is mijn perspectief verschoven naar een spiritueel wereldbeeld. Mijn weten van, mijn ervaringen in het zoeken daarnaar wil ik delen.  In het besef dat kennis en inzicht niet absoluut zijn maar meebewegen met de verruiming van ons bewustzijn.


01 APRIL 2012
HET LEVEN ALS GEDEELDE EENHEID
Harry Rump

Door de geschiedenis heen heeft de mens zich ontwikkeld tot een denkend wezen dat zich uit door middel van taal. We kunnen weinig vertellen over hoe dit proces tot stand is gekomen. Net zo min als we kunnen aangeven hoe de aarde en het totale universum tot stand is gekomen. We zijn als mens, door de ontwikkeling van onze cognitieve vermogens in de afgelopen millennia, bezig met wereldverklaringen en om het maar dichter bij huis te houden: de mens in relatie tot het universum en in relatie met zichzelf.  Vanuit een animistisch en magisch denken heeft de mens op zoek naar zijn identiteit een lange weg afgelegd naar een meer logisch en abstract denken. In psychoanalytische termen: Het dueel-imaginaire wordt overstegen door het triangulair -symbolische. We hebben vele psychologische stappen gemaakt vanuit een soort zielenwereld, via de Grieken langs vele psychische modellen met natuur-wetenschappelijke - en geesteswetenschappelijke studies, met  principes als object en subject, fenomenologisch en gedragsmatig.

De mens is bekeken als een goddelijk wezen, als een machine en als een dier met een meer ontwikkeld zenuwstelsel.

Wat elke keer terugkomt in de vele zienswijzen is een bepaalde dubbelheid die aanwezig is. In dit seminar zal een overzicht gegeven worden van de ontwikkeling en ingegaan worden op dit gedeelde principe.  

Harry Rump
Harry Rump stond aan de wieg van de ontwikkeling van de huidige hypnotherapie in Nederland en doceert reeds vele jaren de werkwijze van analytische therapie. Hij bestudeerde de ontwikkeling van de analytische therapie en de wetten van de cosmos. Deze studies tezamen met zijn jarenlange therapeutische ervaring hebben er toe bijgedragen dat hij een model heeft ontwikkeld, dat een belangrijke bijdrage levert aan de diagnostisering t.a.v. het psychodynamisch en energetisch functioneren van de mens, waar het gaat over de werking van zielsprocessen.

Verschenen bij Uitgeverij Jungiaans instituut: Opgesloten in de schaduw. Een archetypische bepaling van menstypen (2000). Analytische therapie. De therapiestructuur bij de psychotische organisatie (2003). Complexen theorie. Theorie en functie van complexen (2005). Strijden of leiden. Jungiaans individuatie management J.I.M. ®, voor een transparante volwassen organisatie (2009). Vinculum, over integriteit, leiderschap en management (2010).

Harry Rump is medeoprichter en directeur van het Jungiaans instituut.

22 APRIL 2012
SPROOKJES EN INDIVIDUATIE
Drs. Cornelia Reimerink

Sprookjes spreken tot ons in symbolen en in dat opzicht staan sprookjes dicht bij de droom. Net als dromen geven zij uitdrukking aan wat er in de ziel leeft. Sprookjes zijn ‘de dromen der mensheid’ en vertonen als alle dromen de drang tot individuatie. Sprookjes weerspiegelen de fundamentele structuren van de psyche en geven ons inzicht in de psychische processen die zich in de mens afspelen. Hoe meer je je in sprookjes verdiept, hoe meer je verrast wordt door de veelzijdige uitwerking van dieptepsychologische problemen, die ons ook nu nog dagelijks bezighouden.

Net als een diamant van verschillende kanten belicht kan worden, zo vertoond ieder sprookje bepaalde facetten, terwijl andere facetten onbelicht blijven. In het ene verhaal komen bijvoorbeeld bepaalde archetypen bijzonder duidelijk naar voren, terwijl in een ander verhaal weer andere opduiken. En er zijn groepen verhalen die alle op dezelfde constellatie van archetypen betrekking hebben. Maar duidelijk valt te zien dat alle sprookjes steeds cirkelen om het Zelf. De weg die de sprookjesheld aflegt staat symbolisch voor een deel van de individuatieweg. Het sprookje kan ons helpen om onze moeilijkheden te overwinnen en inzicht te krijgen in onze eigen weg die wij met vallen en opstaan gaan.

We zullen ons richten op het leren verstaan van de sprookjestaal. Door te werken met sprookjes zal gedurende de dag duidelijk worden welke innerlijke processen zij weerspiegelen. Duidelijk zal worden dat sprookjes niet zomaar leuke verhaaltjes voor kinderen zijn, maar dat zij als wegwijzers dienen naar het Zelf.

13 mei 2012
DE EVOLUTIE VAN BREIN EN BEWUSTZIJN
Drs. Paul Revis

Bewustzijn en bewustzijnsontwikkeling zijn weer actuele thema's geworden in het Darwinjaar, vooral dankzij discussies rond het boek 'Eindeloos Bewustzijn' van Pim van Lommel. Twee invloedrijke denkers koesterden daar soortgelijke ideeën over: de psychiater Carl Gustav Jung en de paleontoloog Pierre Teilhard de Chardin. Beiden zagen in de toekomst van de mensheid vooral een rol weggelegd voor het individu en de evolutie van onze hersenen. Tijdens dit seminar wordt ingegaan op het werk van Jung en Teilhard de Chardin en worden hun filosofische vooronderstellingen besproken.

Volgens Teilhard is de persoon de belangrijkste vrucht van de evolutie tot nu toe, en kan evolutie eigenlijk alleen maar succesvol verlopen door verbetering van persoonlijke kwaliteiten van mensen. Volgens Jung wordt ieder van ons ten diepste gestuurd door het gezamenlijke geheugen van de mensheid: het collectief onbewuste. Evolutie is voor Jung mogelijk als ieder mens inhouden uit dat collectief onbewuste weet te verwerken in zijn eigen leven.

Beide invloedrijke denkers meenden dat de ontwikkeling van de wereld afhankelijk is van de ontplooiing van het individu. En daarmee legden ze een belangrijk fundament voor een overtuiging die vandaag de dag steeds meer aan terrein wint: namelijk dat voor een ecologisch verantwoorde inrichting van de aarde een evolutie van het bewustzijn nodig is.

Drs. Paul Revis
Paul Revis was tot aan zijn pensionering (2002) docent pedagogiek aan de Hogeschool Nijmegen-Arnhem. Al jong kwam hij in aanraking met het werk van Jung en Teilhard. Dit werd uitgangspunt van een levenslange interesse.

Paul Revis is lid van de C.G. Jung Vereniging Nederland (www.cgjung-vereniging.nl) en aangesloten bij de Stichting Teilhard de Chardin (www.teilharddechardin.nl). Voor beide geeft hij regelmatig lezingen en schrijft hij artikelen. Deze zijn voor een deel gebundeld in: Filosofie van het numineuze. Beschouwingen over Jung en religie, DAMON 1998. Daarnaast publiceerde hij De evolutie van brein en bewustzijn. Het pionierswerk van Jung en Teilhard de Chardin,Parthenon, Almere 2009.