Zondag 06-10-2013
HET
INTUÏTIEVE WETEN
Prof.
dr. Hendrik Jan Houthoff
De
seminars die ik in de loop der jaren gegeven heb waren steeds variaties
op hetzelfde thema: intuïtief besef als basis voor gevoelens en
associaties die in je opwellen zonder er bij na te denken. Ook dit
seminar gaat hierover, nu als mijn persoonlijke zoektocht en wat me
daarbij drijft. Via religieuze, filosofische, psychologische en
biologische thema’s kom ik altijd weer uit bij hetzelfde centrale
probleem: er zit iets goed fout in de uitgangspunten van ons mensbeeld.
Het onder woorden brengen van iets dat zo vanzelfsprekend is vordert
maar traag, maar ik blijf het proberen: ook deze dag weer.
Prof. dr. Hendrik Jan Houthoff
Hendrik Jan Houthoff (“HJ”, Amsterdam, 1943) studeerde geneeskunde en
daarna wiskunde.
Hij deed onderzoek naar de ontwikkeling van de hersenen en promoveerde
daarop cum laude,
waarna hij zich specialiseerde in de klinische pathologie. Tot 1989 had
hij diverse functies aan
de academische ziekenhuizen en medische faculteiten van de
Rijksuniversiteit Groningen en de
Universiteit van Amsterdam, de laatste tien jaar als hoogleraar. In die
periode vervulde hij ook
een aantal bestuurlijke functies. Eén daarvan was het voorzitterschap
van een landelijk on-line
databestand met patiëntengegevens voor medische specialisten, dat onder
zijn leiding tot volledige
landelijke dekking uitgroeide. In 1990 richtte Hendrik Jan een
biotech-bedrijf op, Kreatech
Biotechnology BV, dat hij leiding gaf als algemeen en wetenschappelijk
directeur. Deze snel
groeiende business-to-business onderneming richt zich op geavanceerde
diagnostische producten
voor de medische markt en de farmaceutische industrie. In zijn functies
gaf hij leiding aan teams
van medewerkers die deze producten ontwikkelden, patenteerden,
produceerden, vermarkten en er
licenties op verkochten. Hendrik Jan is met tussenpozen actief als
coach, consultant en interim
manager. Zijn interesse gaat vooral uit naar mensen, als mens en als lid
van een groep, die -
als ze later terugkijken op hun werkzaam bestaan - graag ‘de tijd van
hun leven’ gehad hadden,
maar zich er nu soms maar moeizaam in schikken.
Zondag 01-12-2013
DE INKA
TRADITIE EN HET INDIVIDUATIEPROCES
Mevr. Dr.Selma Sevenhuijsen en
mevr. Drs. Margo Kistemaker
De
Inkatraditie is een meer dan duizend jaar oude spirituele traditie die
nog steeds naast het officiële katholieke geloof door miljoenen mensen
in het Andesgebied van Zuid-Amerika wordt aangehangen. De essentie ervan
is door mondelinge overlevering tot de dag van vandaag bewaard gebleven.
Gebruik makend van metaforen uit de landbouw (door de eeuwen heen de
belangrijkste bron van levensonderhoud van de indiaanse bevolking)
beschrijft de traditie de mogelijkheid ons volle potentieel als mens tot
bloei te brengen door een aantal stappen van ontwikkeling van bewustzijn
te doorlopen. Dit proces verloopt vanaf een basisniveau van onbewust
functioneren via zes stappen naar het niveau van verlichting, en
mogelijk nog tot een zevende goddelijk niveau van bestaan. Energetische
oefeningen zijn de initiaties die dit proces in gang zetten en het
verloop ervan ondersteunen. Zowel in de soort oefeningen als in de
niveaus van bewustzijn van de Inkatraditie zijn bijzondere parallellen
te ontdekken met het door Jung beschreven individuatieproces. Het lijkt
erop dat zowel Jung als de Inkaspiritualiteit processen beschrijven die
dicht bij een universele menselijke spirituele beleving liggen. Daarmee
wordt het begrijpelijk dat dit proces van verwerkelijking van het Zelf
in verschillende culturele situaties op een soortgelijke wijze is
benoemd.
In de middag zullen de Peruaanse antropoloog Don Juan Nuñez del Prado en
zijn zoon Ivan een presentatie houden over de overeenkomsten van het
Inkamodel van persoonlijke groei en het individuatieproces van Jung.
Voorafgaand daaraan zal Margo Kistemaker in de ochtend de basisbegrippen
uit de Inkatraditie behandelen en de deelnemers leiden in de basale
energetische oefeningen. Selma Sevenhuijsen zal een korte presentatie
houden over haar werk met de zeven niveaus van bewustzijn.
Mevr.
Dr.Selma Sevenhuijsen
Selma
Sevenhuijsen is voormalig hoogleraar Vrouwenstudies en docent bij het
Jungiaans Instituut en Kenniscentrum Pansophia. Sinds tien jaar verzorgt
zij workshops, lezingen en trainingen over het labyrint als spirituele
weg. Zij heeft alle inwijdingen bij Juan en Ivan Nuñez del Prado
gevolgd, en gebruikt de inzichten daarvan in haar werk in Italië, waar
zij onderzoek doet naar de spiritualiteit van de Etrusken en degenen die
na hen kwamen. Ook verzorgt zij lezingen en workshops over de 7 fasen
van spirituele groei.
Mevr.
Drs. Margo Kistemaker
Margo Kistemaker (1956) is klinisch psychologe en geeft sinds 20 jaar
trainingen en een driejarige opleiding in het werken met energie,
spiritualiteit en imaginatie in haar school INEEN. Sinds zij kennis
maakte met de Andestraditie in 2002 is zij de lessen gaan baseren op
deze oude kennis. Margo ontving alle inwijdingen bij Juan en organiseert
sinds 2007 de jaarlijkse bezoeken van Juan en Ivan aan Nederland. Ook
werkt zij met energetische opstellingen en geeft individuele consulten.
Juan Nuñez del Prado
Juan Nuñez del Prado (1945) is Peruaans antropoloog en vierde niveau
Inkapriester. Tot in de jaren ’90 was hij professor aan de Universiteit
van Cuzco. Van 1979 tot 1989 was Juan leerling van de inheemse
Inka-meester Don Benito Qoriwaman. Daarnaast studeerde hij bij diverse
Inkaleraren. Juan geeft workshops over de Inkatraditie in Zuid- en
Noord-Amerika en in Europa. Sinds1999 bezoekt hij jaarlijks twee weken
ons land voor het geven van zijn lessen. Zijn zoon Ivan (1972) is
opgegroeid met de Inka spiritualiteit en werkt sinds acht jaar samen met
zijn vader.
Zondag 01-12-2014
CREATIVITEIT EN PSYCHOPATHOLOGIE
Dr. Erik Thys
Informatie volgt z.s.m.
Dr. Erik Thys
Zondag 09-02-2014
DE BETEKENIS VAN SPIRITUALITEIT
BINNEN DE PSYCHOTHERAPIE
Drs. Sander Videler MSc
Psychologie en spiritualiteit kunnen opgevat worden als twee wegen naar
het Zelf.
Langs dieptepsychologische weg daalt de mens steeds dieper in het
persoonlijk en collectief onbewuste af om zo dichter bij zichzelf te
komen. Dit is de persoonlijke ontwikkelingsweg, ook wel het ‘dalend pad’
genoemd, welke veelal in het Westen wordt onderwezen.
Langs spirituele weg zoekt de mens verbinding met eveneens onbewuste
delen van zichzelf. Niet door zich steeds meer vanuit het ego met
onbewuste lagen van de psyche te verbinden, maar door het ego te
transcenderen. Dit is de transpersoonlijke of transcendente weg, ook het
‘klimmend pad’ genoemd, welke oorspronkelijk met name in het Oosten is
bewandeld.
Door de jaren heen hebben pioniers als Ken Wilber, Roberto Assagioli en
andere therapeuten en gurus geprobeerd de beide paden – persoonlijk en
transpersoonlijk – met elkaar te verbinden in één model. Tijdens dit
seminar worden het dieptepsychologisch en transpersoonlijk of spiritueel
perspectief met elkaar verbonden aan de hand van verschillende van deze
modellen. Ook wordt ingegaan op de vraag hoe spirituele tradities binnen
de analytische psychologie gebruikt kunnen worden en hoe niet (wanneer
spiritualiteit een vorm van dissociatie is).
Drs. Sander Videler MSc
Sander
Videler is afgestudeerd aan het Jungiaans Instituut. Naast het werken
als analytisch therapeut in zijn praktijk in Eindhoven, is hij al jaren
bezig de verbinding tussen dieptepsychologie en spiritualiteit te
onderzoeken. Sander heeft hierover enkele boeken geschreven, waaronder
‘Het wezen van de mens’, ‘Leef! Het verhaal van Ego’ en ‘De weg naar je
ware Zelf’. Daarnaast geeft Sander lezingen over de verbinding tussen
psychologie en spiritualiteit.
Zie
ook:
www.sandervideler.nl
Zondag 09-03-2014
WAANZIN! PROGRESSIE OF REGRESSIE?
Dr. Wouter Kusters
Het beeld van de waanzinnige heeft in de media en cultuur
een januskop; enerzijds fascineert de gek en wordt hem ondraaglijke
genialiteit toegeschreven, anderzijds wordt de waanzin beschouwd als
terugkeer uit de cultuur naar de natuur, uit de volwassenheid naar het
kinderlijke. In de psychoanalyse is waanzin hetzij regressie naar een
pre-oedipale fase (Freud), hetzij progressie doordat na een fase van
tijdelijke verwarring plaats wordt gemaakt voor een hoger zelf (Jung).
In de fenomenologische traditie bepleit Louis Sass, tegen de gangbare
psychiatrie, dat de schizofrene ervaring in plaats van primitief of
archaïsch juist ‘hyperreflectief’ is en een doorgeschoten vorm van
gedistantieerd hyperintellectualisme. De transpersoonlijke psychiatrie
ten slotte dankt zijn bestaansrecht aan de gedachte dat sommige
psychoses eigenlijk ‘doorbraken’ zijn naar hogere bewustzijnsniveaus,
terwijl andere enkel regressief zouden zijn (bijv. Nelson, Grof).
Voor de praktijk is dit
belangrijk: beoordelingen van psychoses als regressief of progressief
impliceren keuzes voor verschillende soorten behandelingen
(bijvoorbeeld, medicinaal versus psychotherapeutisch). Wouter Kusters
zal de nuances en subtiliteiten zoeken in dit debat tussen progressie en
regressie en uiteenzetten hoe de predikaten van vooruitgang en
achteruitgang zowel iets verhelderen van de waanzin zelf, als van
degenen die haar proberen te definiëren.
Dr. Wouter Kusters
Wouter
Kusters is filosoof, schrijver en taalwetenschapper. Hij werkt als
secretaris van de Stichting Psychiatrie en Filosofie (www.psychiatrieenfilosofie.nl)
en schrijft over de filosofie van de psychose. In 2004 verscheen zijn
met de Socrateswisselbeker bekroonde boek “Pure Waanzin; zoektocht naar
de psychotische ervaring”, en in 2007 “Alleen; Berichten uit de
Isoleercel”. De laatste jaren werkt hij aan zijn magnum opus,
Filosofie van de Waanzin, dat begin 2014 verschijnt.
Zondag 06-04-2014
FATALE
VROUWEN IN DE KUNST
Mevr. Drs. Karin Haanappel
In de
tweede helft van de 19e eeuw komt het thema van de fatale vrouw op in de
Europese cultuur. Je ziet haar verschijnen in de beeldende kunsten,
literatuur, muziek en theater. De fatale vrouw is geen werkelijk
bestaand persoon, maar een fictief personage. Het is het product van een
collectieve fantasie van mannen over vrouwen, ontstaan in de tijdgeest
van het fin-de-siècle. Henk van Os wist het heel treffend te zeggen "De
fatale vrouw is in principe een mannenprobleem". Tijdens dit seminar
zullen we een blik werpen op deze fictieve vrouwen die voorgesteld
worden als sfinxen, Salomé's, Judith's, Cleopatra's, Circe's, Helena's
en Medea’s en door verschillende kunstenaars uit Europa zijn
vereeuwigd. Het is intrigerend om te zien hoe historische en
mythologische vrouwen, die in vroegere tijden vaak een heel andere rol
speelden, tegen het einde van de 19e eeuw vooral worden opgevoerd omdat
ze mannen met hun sensualiteit en seksualiteit ten gronde zouden hebben
gericht. Wat is de psychologische lading van het begrip fin-de-siècle en
hoe ontstaat juist in deze periode de beeldvorming van de fatale vrouw?
Wat betekent deze collectieve fantasie voor het man/vrouw beeld aan het
einde van de 19e eeuw en in hoeverre is daar vandaag de dag
nog iets van te merken? Kortom een seminar met prachtige kunstwerken,
dramatische verhalen, een psychologische insteek en een stukje
gendergeschiedenis.
Mevr. Drs. Karin Haanappel
Drs. Karin
Haanappel (1968) studeerde Kunstgeschiedenis en Algemene Letteren aan de
Universiteit Utrecht. Zij studeerde af, in beide studierichtingen, op
het leven en oeuvre van de Franse beeldhouwster Camille Claudel
(1864-1943). Al bijna 20 jaar draagt zij met groot enthousiasme de
kunst- en cultuurgeschiedenis over in binnen- en buitenland. Naast
docent is zij ook auteur van ‘Het Parijs van Isis’ (2010) en ‘Herstory
of Art’ (2012). In 2014 zal, ter gelegenheid van de 150e
geboortedag van Camille Claudel, haar biografie verschijnen.
Zondag
13-04-2014
DIEPTEPSYCHOLOGIE BELICHT
Harry Rump
De
dieptepsychologie bestrijkt een terrein dat loopt van Freud tot heden.
Dieptepsychologie is ontstaan door observaties van het menselijk gedrag.
Freud stelt vast dat psychisch en bewust niet hetzelfde
betekenen. Er zijn in het zieleleven namelijk vele verschijnselen die
zeker psychisch zijn en toch onbewust. Bewustzijn is dus
slechts een kwaliteit, een eigenschap, die het psychische kan bezitten
of missen.
De dieptepsychologie stelt dat het oplossen van problemen enkel kan door
tot de onbewuste stuwkrachten, het diepere door te dringen met
behulp van de analyse van de psychische verschijnselen. Maar wat wordt
dan verstaan onder het diepere en kunnen we wel praten over
onbewust, want hoe kan het dan ooit bewust worden?
In het kader van het streven naar efficiëntie, wetenschappelijkheid,
spiritualiteit, humaniteit, etc. zijn "veel kinderen met het badwater
weggegooid". Toch is er door de eeuwen heen overeind gebleven dat er een
confrontatie moet plaatsvinden met een eigen deel. Om te komen tot
innerlijke rust en evenwicht, is het bestuderen van de manier waarop de
mens zich manifesteert niet genoeg. Het is van wezenlijk belang te
ontdekken hoe we als mens psychisch functioneren om duidelijk te krijgen
waardoor de veruiterlijkingen plaatsvinden.
Tijdens dit seminar komt aan de orde hoe de dieptepsychologie is
ontstaan, hoe het verloop is geweest en wat de waarde hiervan is in de
huidige tijd en voor de toekomst. Wat verder ter sprake komt zijn de
uitgangspunten die behoren bij de dieptepsychologie en wat
dieptepsychologie is als geesteswetenschap in de werkelijke
betekenis van dit woord.
Harry Rump
Harry Rump stond aan de wieg van de ontwikkeling van de huidige
hypnotherapie in
Nederland. Hij
deed jarenlang
onderzoek naar de dynamiek van de menselijke geest, die hij heeft
uitgezet in een "model".
Op basis van
zijn kennis en ervaring in de analytische therapie, richt hij zich ook op
het raakvlak tussen management en psychoanalyse.
Hij is de oprichter
en directeur van het Jungiaans instituut in Nederland, en oprichter en
directeur van JIM-training, coaching, consultancy. Hij werkt als docent,
analytisch therapeut en senior consultant. Hij is auteur van diverse
boeken.
